Ali İhsan Kamalı
Mimar Sinan’ın “ustalık eserim” olarak tanımladığı, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki Selimiye Camii’nde ana kubbeye yönelik planlanan estetik müdahale projesi mahkeme kararıyla durduruldu. Uzmanlar, alınan kararın kültürel mirasın korunması açısından önemli ve örnek bir gelişme olduğunu vurguladı.
Kasım 2021’de başlayan restorasyon sürecinde, kubbe içindeki 18. yüzyıla ait kalem işlerinin sökülerek yerlerine yeni uygulamalar yapılmasının planlanması kamuoyunda ve uluslararası çevrelerde tepkiye yol açmıştı. Ana kubbenin yapısal açıdan acil bir risk taşımadığı belirtilirken, öngörülen geniş kapsamlı estetik müdahalenin tarihi dokuya zarar verebileceği yönünde eleştiriler yükselmişti.
Açılan dava sonucunda Edirne Bölge İdare Mahkemesi, söz konusu projenin yapıya telafisi güç zararlar verebileceği gerekçesiyle yürütmesini durdurdu. Karar, yalnızca hukuki değil, bilimsel çevrelerde de olumlu karşılandı.
Ramazan ayının ilk günü itibarıyla yeniden ibadete açılan Selimiye Camisi’nde mahkeme kararına uyulduğu ve ana kubbe içindeki iskelenin kaldırıldığı görüldü. Süreç boyunca uzmanların, sivil toplumun ve kamuoyunun gösterdiği duyarlılığın bu sonucun alınmasında etkili olduğu değerlendiriliyor.
“ÖRNEK BİR GELİŞME”
Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu yöneticisi arkeolog Nezih Başgelen, Selimiye’de yaşanan sürecin koruma bilinci açısından önemli bir dayanışma örneği olduğunu belirtti. Restorasyon kararlarının koruma uzmanları merkezli alınmasının, özgün öğelerin korunmasının ve uluslararası standartlara bağlı kalınmasının gerekliliğine dikkat çeken Başgelen, Selimiye’deki tartışmanın yalnızca teknik değil, aynı zamanda toplumsal farkındalık açısından da belirleyici bir süreç olduğunu ifade etti.
Başgelen, şeffaflık, belgeleme ve toplumsal katılımın restorasyon projelerinde vazgeçilmez olduğunu vurgulayarak, Selimiye örneğinin Türkiye’deki diğer kültürel miras uygulamaları için de yol gösterici nitelik taşıdığını söyledi.
AÇILIŞ GÜNÜ KISA SÜRELİ PANİK
Caminin yeniden ibadete açıldığı gün yaşanan elektrik kaynaklı yangın ise kısa süreli paniğe neden oldu. Yerden ısıtma sistemine bağlı olduğu tahmin edilen bir elektrik kontağından çıkan duman nedeniyle cemaat tahliye edildi. İlk müdahale restorasyon firması çalışanlarınca yapılırken, olay yerine gelen Edirne Belediyesi itfaiye ekipleri durumu kontrol altına aldı. Yetkililer, ana ibadet alanında yapısal bir hasar oluşmadığını, sorunun enerji odasıyla sınırlı kaldığını açıkladı.
“ŞEFFAFLIK ŞART”
UNESCO danışmanı Namık Kemal Döleneken ise restorasyon süreçlerinin kamuoyuna kapalı yürütülmesini eleştirerek, dünyada bu tür projelerin uzman görüşü ve yerel katılımla şeffaf biçimde ilerlediğini hatırlattı. Selimiye’de “yanlıştan dönüldüğünü” ifade eden Döleneken, asıl merak edilen konunun ise restorasyonu devam eden Edirne Sarayı olduğunu belirterek, bu süreçte daha açık bir bilgilendirme yapılması gerektiğini dile getirdi.
Kaynak:https://www.cumhuriyet.com.tr/kultur-sanat
