Duygu Okşaş
NASA, Ay programında özel şirketlerle iş birliği yaparak gelecekte ticari bir Ay ekonomisi oluşturmayı hedefliyor. Artemis II görevi kapsamında dört astronot, Ay’ın etrafını dolaşıp Dünya’ya dönecek
NASA, 53 yılı aşkın bir aranın ardından astronotları yeniden Ay’a göndermeye hazırlanıyor. Kurumun ikinci Artemis görevi kapsamında gerçekleştirilecek uçuş, ABD’nin Çin ile artan uzay rekabeti karşısında liderliğini yeniden tesis etme çabalarının kritik bir aşaması olarak görülüyor.
Üç Amerikalı ve bir Kanadalı astronot, NASA’nın Orion kapsülü ve Space Launch System (SLS) roketiyle Çarşamba günü fırlatılacak. Yaklaşık 10 gün sürecek test görevinde ekip, Ay’ın etrafından dolanarak Dünya’ya geri dönecek. Bu yolculuk, insanlığın şimdiye kadar ulaştığı en derin uzay noktalarından biri olacak.
Artemis II görevi, NASA’nın Ay’a düzenli insanlı uçuşlar başlatmayı hedefleyen Artemis programındaki ilk mürettebatlı test uçuşu niteliğini taşıyor. 2012’den bu yana en az 93 milyar dolara mal olan program kapsamında, en son 1972’deki Apollo 17 görevinde gerçekleşen Ay’a inişin 2028’de Ay’ın güney kutbunda yeniden yapılması hedefleniyor.
ABD, Apollo programı kapsamında gerçekleştirdiği altı inişle başka bir gök cismine insan gönderen tek ülke olmayı sürdürüyor. Ancak son yıllarda Çin’in artan teknolojik kapasitesi ve 2030’a kadar Ay’a insan gönderme hedefi, Washington’ın uzay yarışındaki odağını yeniden şekillendirdi.
“Yaşamın en büyük sorusu”
Reuters’ta yer alan habere göre, Artemis II görev uzmanı NASA astronotu Christina Koch, Ay’ın Güneş Sistemi’nin oluşumuna dair önemli veriler sunduğunu ve Mars’a yapılacak görevler için bir basamak olduğunu belirtti. Koch, “Belki de geçmiş yaşama dair en güçlü kanıtları Mars’ta bulacağız” dedi.
Uzay keşfinin yalnızca bilimsel değil, aynı zamanda insanlığın en temel sorularından birine yanıt aradığını vurgulayan Koch, “Asıl soru gidip gitmemek değil, lider mi olacağız yoksa takip mi edeceğiz?” ifadelerini kullandı.
127 milyar dolar gelir elde edilebilir
Görevde Koch’a NASA astronotları Victor Glover ve Reid Wiseman ile Kanadalı astronot Jeremy Hansen eşlik edecek. Hansen, Ay çevresine ulaşan ilk Kanadalı astronot olacak. Bu katılım, NASA ile Kanada Uzay Ajansı arasında 2020’de yapılan iş birliği anlaşmasının bir sonucu.
NASA, Artemis programında Boeing ve Northrop Grumman gibi şirketlerle birlikte çalışırken, Orion kapsülü Lockheed Martin tarafından geliştirildi. SpaceX ve Blue Origin ise NASA desteğiyle kendi iniş araçlarını geliştiriyor.
Analistlere göre Ay ekonomisinin gelecekteki büyüklüğünü tahmin etmek zor olsa da, PricewaterhouseCoopers’ın bir raporu 2050’ye kadar Ay yüzeyi faaliyetlerinden 127 milyar dolar gelir elde edilebileceğini öngörüyor.
Bununla birlikte uzmanlar, kısa vadede Ay’daki faaliyetlerin büyük ölçüde kamu yatırımlarına bağlı kalacağını ve özel sektörün bağımsız bir ekonomik yapı kurmasının zaman alacağını belirtiyor.
Zorlu test süreci
Artemis II görevi, 2022’de gerçekleştirilen insansız test uçuşunun ardından Orion kapsülü ve SLS roketi için daha kapsamlı bir sınav olacak. Astronotlar, yaşam destek sistemleri, navigasyon ve iletişim altyapısını test edecek.
Fırlatmanın 1 Nisan’da yapılması planlanıyor. Ancak Florida’daki hava koşulları veya teknik aksaklıklar nedeniyle bu tarih 6 Nisan’a kadar ertelenebilir. Bir sonraki uygun fırlatma penceresi ise 30 Nisan’da açılacak.
Programın devamında planlanan Artemis III görevi kapsamında Orion kapsülünün, Blue Origin ve SpaceX tarafından geliştirilen iniş araçlarıyla yörüngede kenetlenmesi öngörülüyor. Bu adım, astronotların Ay yüzeyine inişi için kritik bir prova olacak.
NASA’nın yeni yöneticisi Jared Isaacman’ın programda yaptığı değişiklikler ise ilk insanlı Ay inişinin Artemis IV görevine ertelenmesine yol açtı.
Kaynak:
31/03/2026
15:30
