Duygu Okşaş
Hindistan‘ın Loni kenti başkent Yeni Delhi’ye bir saatten kısa mesafede bulunmasına rağmen, istenmeyen bir unvanın sahibi oldu. İsviçre merkezli IQAir verilerine göre kent, geçen yıl dünyanın en kirli havasına sahip şehri olarak kayıtlara geçti.
Sanayi tesislerinden çıkan duman, yoğun trafik egzozu ve inşaatlardan yükselen toz, kentte yaklaşık 700 bin kişinin sağlığını tehdit eden zehirli bir karışım oluşturuyor.
CNN International’ın haberine göre kentte yaşayan 45 yaşındaki e-rikşa sürücüsü Manoj Kumar, “Öksürüğü unutun, burada nefes almak bile zor” sözleriyle durumu özetledi.
Bir diğer sakin Mohammad Mohmin Khan ise kirliliğin kaçınılmaz olduğunu belirterek, “Günde 24 saat burada. Nereye giderseniz gidin peşinizi bırakmıyor” dedi.
Kirlilik sağlık krizine dönüştü
IQAir’in ölçümlerine göre Loni’de ince partikül madde (PM2.5) ortalaması 112,5 seviyesine ulaştı. Bu değer, Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenen güvenli sınırın 22 katı.
Uzmanlara göre PM2.5 partikülleri solunduğunda akciğer dokusuna kadar ilerleyerek kana karışabiliyor. Bu durum astım, kalp ve akciğer hastalıkları, kanser ve çocuklarda bilişsel gelişim sorunlarıyla ilişkilendiriliyor.
Kentte klinik işleten Dr. Anil Singh, son beş yılda solunum rahatsızlıklarıyla başvuran hasta sayısında ciddi artış olduğunu belirtti. Singh, “Özellikle küçük yaşta astım belirtileri gösteren çocuklar görüyoruz. Çevresel faktörler burada belirleyici” dedi.
En kirli şehirler Asya’da yoğunlaştı
IQAir’in 2025 raporuna göre dünyanın en kirli şehirleri listesinde Hindistan ve Pakistan kentleri öne çıkıyor. Listenin ilk sıralarında Loni’nin yanı sıra Çin’den Hotan, Hindistan’dan Delhi ve Pakistan’dan Lahor gibi şehirler yer alıyor.
Ayrıca Hindistan, en kirli ilk beş şehirden üçünü barındırırken, Yeni Delhi bir kez daha dünyanın en kirli başkenti oldu.
Kış aylarında kirlilik artıyor
Uzmanlara göre araç ve sanayi emisyonları, tarımsal yakma faaliyetleri ve inşaat tozu ülkedeki kirliliğin başlıca nedenleri arasında yer alıyor. Özellikle kış aylarında görülen sıcaklık terselmesi, kirli havanın yere yakın tabakada hapsolmasına yol açıyor.
Geçen yıl Delhi’de yaşanan şiddetli toz fırtınası da Loni’deki hava kalitesini daha da kötüleştirdi.
Halk çaresiz tek çare göç mü?
Kentte yaşayan Khushi Feroze, üç yaşındaki çocuğunun sık sık alerji, öksürük ve enfeksiyon geçirdiğini belirterek, “Evimizi günde iki-üç kez temizlemek zorundayız. Toz evin en iç odasına kadar giriyor” dedi.
Hindistan hükümeti 2019’da Temiz Hava Programı’nı başlatarak partikül madde oranını 2025-2026 dönemine kadar yüzde 40 azaltmayı hedefledi. Ancak uzmanlar, uygulamadaki yetersizlikler nedeniyle ilerlemenin sınırlı kaldığını belirtiyor.
Delhi yönetiminin geçen yıl bulut tohumlama yöntemiyle hava kirliliğini azaltma girişimi ise başarısız oldu.
Bölge sakinleri ise çözüm konusunda umutsuz. 40 yıldır bölgede yaşayan Kumar, “Hiçbir şey değişmedi” derken, bazı vatandaşlar için tek çıkış yolunun kenti terk etmek olduğu ifade ediliyor.
Feroze ise durumu şöyle özetledi: “Buradan ayrıldığımızda kendimizi çok daha iyi hissediyoruz. Başka yerlerde hava temiz. Burada iyi hissetmiyoruz.”
Kaynak:
01/04/2026
19:40
