Emir Çevik
Yüzyıllardır sadece 16. yüzyıl antik kroniklerinde bir “efsane” olarak anılan Orta Çağ kenti Hamarkaupangen, Norveçli arkeologların yürüttüğü son teknoloji çalışmalarla gün yüzüne çıkarıldı. Uzun yıllar boyunca somut bir kanıt bulunamadığı için bilim dünyasının şüpheyle yaklaştığı bu yerleşim, modern teknolojinin yardımıyla tarihin tozlu sayfalarından gerçek dünyaya döndü.
Jeoradar Teknolojisi Sırrı Çözdü
“Hamar Kronikleri”nde 11. yüzyılda katedralin doğusunda kurulduğu belirtilen kent için geçmişte yapılan kazılar yetersiz kalmıştı. Ancak 2023-2024 yıllarında devreye giren jeoradar (GPR) teknolojisi, yeraltında antik metinlerle birebir örtüşen karmaşık yapıların varlığını haritalandırdı. Norveç Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü ve Anno Müzesi ekipleri, radar verilerini takip ederek 2025 yılında resmi kazı sürecini başlattı.
Asırlık Ahşap Yapılar Bozulmadan Günümüze Ulaştı
Yaklaşık bir metre derinlikteki taş tabakasının altında yürütülen çalışmalarda, uzmanları şaşırtan bir keşif yapıldı. Nemli ve taşlı toprak yapısı sayesinde kütük ve tahta zeminlerden oluşan iki odalı antik bir konut, neredeyse hiç bozulmadan günümüze ulaşmayı başarmış. Yapılan mikro sondajlar sayesinde ahşap duvarlar ve zeminler fiziksel olarak gözlemlendi; bu durum arkeoloji dünyasında “beklenmedik bir başarı” olarak nitelendiriliyor.
Devasa Bir Şehir Yerleşimi İşaretleri
Elde edilen ilk bulgular, keşfedilen evin tekil bir yapı değil, organize bir şehir yerleşiminin parçası olduğunu kanıtlıyor. Jeoradar taramaları, toprak altında Orta Çağ Norveç mimarisinin karakteristik özelliklerini taşıyan şu unsurları ortaya çıkardı:
- Bütünsel Mahalle Yapıları: Gruplanmış binalar ve yerleşim alanları.
- Kentsel Doku: Birbirine bağlanan dar sokaklar ve antik geçitler.
- Sosyal Alanlar: Konut işlevini kesinleştirecek ocak ve şömine kalıntıları.
Tarih Kitapları Yeniden Yazılacak
Kazı çalışmalarının derinleşmesiyle birlikte, Hamarkaupangen’in sadece geçici bir ticaret noktası değil, yerleşik ve gelişmiş bir şehir olduğu tezi güç kazandı. Bu keşif, Orta Çağ İskandinav tarihine dair bilinen pek çok veriyi güncelleyecek nitelikte bir dönüm noktası olarak görülüyor.
Kaynakça:https://www.sozcu.com.tr/kayip-sehir-500-yil-sonra-aniden-bulundu-p306834(02:04:2026/20:53)
