Ali İhsan Kamalı
Bazı günler vardır; takvimde sıradan bir gün gibi görünür ama içine bakıldığında koca bir zamanı barındırdığı anlaşılır. 6 Nisan da böyle bir gündü. Ankara Düşünür Koleji’nin davetiyle Türk Tarih Müzesi ve Parkı’nda düzenlenen etkinliklerde Sunay Akın, önce öğrencilerle, akşam saatlerinde ise veliler ve öğretmenlerle bir araya geldi. Ancak o gün sadece bir söyleşiyle sınırlı kalmadı; tarih, Cumhuriyet, çocukluk, nesneler, müzecilik, dostluk ve vefa, aynı gün içinde birbirine bağlanan halkalar gibi yan yana geldi.
Sunay Akın’ı uzun süredir dinleyenler bilir: O yalnızca konuşan biri değil; anlattığı her şeyi yeniden kuran, geçmişin üzerindeki tozu sözcükleriyle yavaşça kaldıran bir anlatıcıdır. Bu yüzden ona sadece şair, yazar ya da araştırmacı demek eksik kalır. O, bir bakıma modern çağın meddahıdır. Bir cümleden bir hatıra, bir oyuncaktan bir ülke hikâyesi, küçük bir ayrıntıdan bir Cumhuriyet dersi çıkarabilen nadir anlatıcılardandır. Ankara’daki buluşmalarda da tam olarak bunu yaptı.
Günün ilk programında karşısında öğrenciler vardı. Gençlerin merakı ve salondaki canlılık, daha söz başlamadan hissediliyordu. “İki Kitap Bir Heves” başlıklı buluşmada sahneye çıkan Sunay Akın, her defasında taze kalan anlatımıyla tarihi, ezberlenecek bilgiler olmaktan çıkarıp hayatın içinden bir hikâyeye dönüştürdü. Cumhuriyet’i, Mustafa Kemal Atatürk’ü, düşünce özgürlüğünü ve kültürün bir millet için taşıdığı anlamı; kuru ifadelerle değil, hikâyeler ve anılarla anlattı. Çocukluğun hafızasını da bu anlatıya dahil etti. Oyuncaklardan söz ederken yalnızca çocukları değil, toplumların ruhunu anlattı; müzelerden bahsederken ise bir ülkenin kendini nasıl hatırladığını hatırlattı.
Onu dinlerken bir kez daha şu düşünce öne çıktı: Bazı insanlar bilgi vermez, ufuk açar. Sunay Akın’ın öğrencilerle kurduğu bağ da tam olarak buydu. Kimi zaman yüzlerde bir tebessüm oluştu, kimi zaman ise bir cümle salonda derin bir sessizlik yarattı. Çünkü anlattığı şey sadece geçmiş değil, o geçmişin bugüne nasıl dokunduğuydu. Atatürk’ü anlatırken de onu resmî kalıpların dışına çıkarıp aklın, merakın ve aydınlanmanın içinden gösterdi. Bu da gençler için ayrı bir değer taşıdı.
Akşam saatlerinde ise salonda bu kez veliler ve öğretmenler vardı. “Cumhuriyete Giden Yol” başlıklı ikinci buluşma, başlı başına bir davet niteliğindeydi. Çünkü bu yol, sadece geçmişte kalmış bir süreç değil; bugün de zihinlerde, evlerde ve okullarda devam eden bir yolculuktur. Sunay Akın, Cumhuriyet’in temel değerlerini, Atatürk’ün kurduğu düşünsel zemini ve kültürel hafızanın önemini kendine özgü anlatım diliyle aktardı. Ne didaktik bir ton ne de ezberlenmiş ifadeler vardı; bunun yerine hayata dokunan, gündelik yaşamdan beslenen katmanlı bir anlatı vardı.
Özellikle müzecilik üzerine söyledikleri dikkat çekiciydi. Onun için müze, sadece geçmişi saklayan bir alan değil; insanın kendine dönebildiği bir hafıza mekânıdır. İstanbul Oyuncak Müzesi’nden söz ederken, çocukluğun ne kadar geniş bir kültür alanı olduğunu da ortaya koydu. Küçük bir oyuncak bile bir dönemin ruhunu anlatabilir; bazen bir vitrin, kalın tarih kitaplarından daha fazlasını söyleyebilir.
Ancak günün en derin izi, öğle programı sonrasında yaşanan kısa yolculukta saklıydı. Öğrencilerle yapılan buluşma sona ermiş, salon yavaş yavaş boşalmaya başlamıştı. Tam o sırada Sunay Akın’ın, “Hadi Metin’i de ziyaret edelim” demesiyle rota Cebeci Asri Mezarlığı’na çevrildi.
Yol boyunca sohbet edildi, anılar paylaşıldı, zaman zaman gülündü. Çünkü hayatın en gerçek hali belki de burada gizlidir: Hüzün ve gülümseme aynı yolculukta yan yana yürür. Mezarlığa ulaşıldığında, güler yüzlü bir görevlinin tarifleriyle Metin Uca’nın kabri kolayca bulundu. Bazen insanı insana yaklaştıran şey kusursuz bir dil değil, samimi bir iyi niyettir.
Mezarın başında sade ama anlamlı bir görüntü vardı. Açık renk mermerin üzerinde bir isim ve iki tarih: 1961-2023. Bir ömür, iki tarih arasına sığmıştı. Küçük detaylar ise o sadeliğe sıcaklık katıyordu. Güneşin mermer üzerindeki ışığı, yokluğun ağırlığını azaltmasa da ona farklı bir derinlik kazandırıyordu.
Sunay Akın burada sadece bir dostunu anmadı; sanki onunla konuştu, zamanı ortadan kaldırdı, geçmişle bugünü birleştirdi. O an şunu düşündürdü: Bazı dostluklar ölümle bitmez, sadece biçim değiştirir. İnsan, bir mezar başında dururken aslında biraz da kendi hayatına, kendi hafızasına bakar.
O gün Ankara Düşünür Koleji’nde gerçekleşen iki buluşma, sıradan bir okul etkinliğinin ötesindeydi. Öğrenciler için düşünmenin, veliler için hafızanın ve herkes için kültürün ne kadar önemli olduğunu hatırlatan bir gündü. Bir yanda Cumhuriyet’in ışığı ve kültürel bilinç, diğer yanda dostluk ve vefa duygusu aynı gün içinde birleşti.
Geride ise yalnızca söylenen sözler değil; bir anlatıcının bıraktığı iz, bir okulun kurduğu anlamlı köprü ve bir dostun ardından hissedilen derin vefa kaldı.
Bazı günler gerçekten de takvimde tek bir yapraktır. Ama insanın içinde uzun süre kapanmaz.
Kaynak:
Tarih:07/04/2026
20:43
