Ata Burak Özdemir
Bilim insanlarının yaptığı yeni bir araştırma, insanların paylaşım davranışlarının sadece karakterle değil, beynin farklı bölgeleri arasındaki senkronizasyonla bağlantılı olabileceğini ortaya koydu.
Paylaşma ve fedakârlık, insan davranışlarının en karmaşık yönlerinden biri olarak kabul ediliyor. Kimileri sahip olduklarını paylaşmaktan çekinmezken, bazıları kendi çıkarlarını ön planda tutuyor. Bilim insanları uzun süredir bu farklılığın nedenlerini araştırırken, yapılan yeni bir çalışma dikkat çekici bir sonuç ortaya koydu.
Araştırmanın sonuçları PLOS Biology dergisinde yayımlandı. Çinli ve İsviçreli bilim insanlarının ortak yürüttüğü çalışmaya göre bencillik ya da cömertlik, beynin belirli bölgeleri arasındaki sinirsel uyumla doğrudan ilişkili olabilir.
BEYNİN İKİ BÖLGESİ DAVRANIŞI ETKİLİYOR
Araştırmada beynin frontal (ön) ve parietal (yan) lobları arasındaki iletişimin sosyal kararlar üzerindeki etkisi incelendi. Deney kapsamında 44 katılımcı üzerinde çalışma yapıldı ve bu iki bölge arasındaki sinirsel faaliyetlerin uyumlu hale getirilmesinin davranışları nasıl değiştirdiği gözlemlendi.
Bilim insanları bu süreçte invaziv olmayan bir yöntem olan Transkraniyal Alternatif Akım Uyarımı (tACS) tekniğini kullandı. Bu yöntemle kafatası üzerinden uygulanan elektrik akımlarıyla nöronların belirli ritimlerde eş zamanlı çalışması sağlandı.
Deney sürecinde katılımcılara, ekonomi psikolojisinde yaygın olarak kullanılan “Diktatör Oyunu” uygulandı. Araştırmada toplam 540 farklı senaryo oluşturuldu. Katılımcılara belirli bir miktar para verildi ve bu parayı karşılarındaki kişiyle hangi oranda paylaşacakları soruldu.
Normal şartlarda bireylerin kendi kazançlarını artırmaya yönelik davranma eğiliminde olduğu bilinirken, beyin uyarımı uygulandığında sonuçların belirgin biçimde değiştiği gözlemlendi.
SENKRONİZASYON ARTTIKÇA CÖMERTLİK DE YÜKSELİYOR
Araştırmacılar, özellikle frontal ve parietal beyin bölgeleri arasında gama ritminde senkronizasyon oluştuğunda katılımcıların daha cömert tercihler yaptığını belirledi. Deneye katılan kişiler, kendi kazançları azalsa bile karşı tarafın elde edeceği payı daha fazla dikkate almaya başladı.
BİLİM İNSANLARI: SOSYAL KARARLARI ANLAMADA ANAHTAR OLABİLİR
Çalışmanın liderlerinden Jie Hu, araştırmanın en dikkat çekici yönünün neden-sonuç ilişkisini ortaya koyabilmesi olduğunu söyledi. Hu’ya göre beyindeki belirli ağlar arasındaki iletişimi değiştirmek, insanların paylaşım konusundaki kararlarını doğrudan etkileyebiliyor.
Araştırma ekibinden Christian Ruff ise elde edilen bulguların beynin sosyal karar mekanizmalarını anlamak açısından önemli bir adım olduğunu ve insanların iş birliği potansiyelini açıklayabilecek yeni kapılar aralayabileceğini dile getirdi.
(09:03:2026/14:51)
