Emir Çevik
Suudi Arabistan’ın vizyon projesi Neom’un en dikkat çekici parçalarından biri olan Trojena kayak merkezinde işler tersine döndü. Bütçe disiplini, maliyet artışları ve bölgesel krizlerin gölgesinde, projeye dair iki dev inşaat sözleşmesi aniden feshedildi. Bu karar, çölün ortasında kış sporları yapma hedefini belirsiz bir geleceğe taşıdı.
Dev Şirketlerle Anlaşmalar İptal Edildi
Dünya çapında ses getiren projede, kilit rol oynayan İtalyan ve Malezyalı devlerle yollar ayrıldı:
- Webuild (İtalya): Neom yönetimi, dağ yamacında yapay bir göl oluşturmak için yürütülen 5 milyar dolarlık baraj sözleşmesini iptal etti. Oysa projenin %30’u tamamlanmıştı.
- Eversendai Corporation (Malezya): Şantiyeye yapılacak devasa çelik tedarik sözleşmesi Neom tarafından sonlandırıldı.
Proje Neden Durma Noktasına Geldi?
Wall Street Journal’ın verilerine göre, 2023 yılına ait belgeler projenin maliyetinin iki yıl öncesine göre iki katına çıkarak 38 milyar dolara ulaştığını gösteriyordu. İptal kararının arkasında yatan temel sebepler şunlar:
Şişen Bütçeler: Tahminlerin çok üzerine çıkan maliyetler Suudi Arabistan’ı mega projelerde küçülmeye zorladı.
Bölgesel Gerilimler: Petrol endüstrisini de etkileyen İran savaşı ve bölgesel krizlerin ekonomik yansımaları.
Takvim Sorunları: Ocak ayında yapılan açıklamayla, 2029 Asya Kış Oyunları’na yetişilemeyeceği ve organizasyonun ertelendiği duyurulmuştu.
Geriye Kalan: Çölün Ortasında Dev Bir Enkaz
Trojena, coğrafyaya meydan okuyan mimarisiyle dikkat çekiyordu. Projenin durmasıyla birlikte Ürdün sınırı yakınlarındaki dağlarda devasa bir inşaat alanı yarıda kaldı:
“Kumlarla kaplanmış yapay bir göl yatağı, 30 metreyi aşan çelik iskeletler ve dağların içine oyulmuş otel boşlukları kaderine terk edildi.”
Proje kapsamında, Empire State Binası’nın iki katı kadar (130 bin ton) çelik kullanılması ve denizden arıtılan suyun 3 kilometre yukarıdaki göle pompalanarak yapay kar üretilmesi planlanıyordu.
