Emir Çevik
Gezegenimizin kendi ekseni etrafındaki dönüşü sanıldığı kadar sabit değil; Dünya yavaşlıyor ve günler milisaniyelik oranlarla uzuyor. Teorik olarak 25 saatlik günler mümkün olsa da, bu değişim ancak milyonlarca yıla yayılan devasa bir zaman diliminde gerçekleşiyor. Son dönemde dijital platformlarda yayılan “Dünya yakında 25 saate geçecek” söylemleri, bilim dünyasına göre oldukça yanıltıcı. Buradaki kritik hata, kozmik zaman dilimindeki bir değişimi “insan ömrü” ölçeğinde tanımlayan “yakında” ifadesinden kaynaklanıyor.
Ay’ın ‘Fren’ Etkisi ve Gelgit Sürtünmesi
Dünya’nın dönüş hızındaki bu yavaşlamanın ana mimarı sadık uydumuz Ay. Ay’ın yerçekimi okyanuslarda gelgitlere neden olurken, aynı zamanda gezegenimizin dönüşüne karşı adeta mikro ölçekte bir frenleme etkisi yaratıyor. Bu süreçte oluşan sürtünme, Dünya’nın dönme enerjisini azaltıyor. Sonuç olarak gezegenimiz çok yavaş bir hızla yavaşlarken, Ay da her yıl bizden birkaç santimetre uzaklaşıyor. Bu durumu, hızını almış dönen bir ofis koltuğunun sürtünmeyle zaman içinde durma eğilimi göstermesine benzetebiliriz.
Atom Saatleri ve “Artık Saniyeler”
Günlük yaşantımızda hissetmediğimiz bu değişimler, bilim insanlarının atom saatleri ve astronomik gözlemleri sayesinde milimetrik olarak takip ediliyor. Geçmişteki güneş tutulmalarının kayıtlarıyla günümüz verilerini karşılaştıran uzmanlar, zaman sistemimizdeki küçük kaymaları dengelemek için bazen küresel saate “artık saniye” eklemek durumunda kalıyor. Yani 24 saatlik süre aslında matematiksel bir mutlaklıktan ziyade, esneyen bir yapıya sahip.
25 Saatlik Günler Ne Kadar Uzakta?
Peki, o hayali 25. saat ne zaman hayatımıza girecek? Bilimsel öngörüler bu sürecin tamamlanması için yüz milyonlarca yıl geçmesi gerektiğini vurguluyor. Üstelik dönüş hızını sadece Ay etkilemiyor; buzulların erimesi, yeraltı sularının yer değiştirmesi ve gezegen üzerindeki kütle dağılımındaki oynamalar da dönüşü etkileyen diğer faktörler arasında.
Kaynak:https://www.sozcu.com.tr/zaman-kavrami-sil-bastan-artik-24-degil-25-saat-olacak-p313154(21:04:2026/17:20)
