Duygu Okşaş
NASA’nın Curiosity keşif aracı, Mars’ta şimdiye kadar tespit edilen en çeşitli organik molekül grubunu ortaya çıkardı. Bulgular, Kızıl Gezegen’in geçmişte yaşama elverişli olabileceğine dair güçlü kanıtlar sunuyor
Curiosity Rover, Mars’ta şimdiye kadar bulunan en çeşitli organik molekül setini ortaya çıkardı. Bu moleküller arasında daha önce Kızıl Gezegen’de hiç tespit edilmemiş yedi yeni bileşik de yer alıyor.
CNN International’ın haberine göre karbon içeren bu bileşikler, Dünya’da yaşamın ortaya çıkmasını sağlayan temel yapı taşlarıyla aynı özellikleri taşıyor.
Bulgular, Nature Communications dergisinde salı günü yayımlandı. Sonuçlar, Mars’ta ilk kez gerçekleştirilen bir deneyden elde edildi. Keşif aracı bir kaya örneği topladı ve bu örneği kimyasal bir çözelti içinde çözerek bileşimini analiz etti.
3,5 milyar yıllık moleküller korunmuş olabilir
Araştırma ekibi, kayada tespit edilen organik moleküllerin Mars’ta yaklaşık 3,5 milyar yıldır korunmuş olabileceğini belirtti. Çalışmanın baş yazarı ve University of Florida öğretim üyesi Dr. Amy Williams, bu bulguların önemine dikkat çekti.
Williams, “Bu sonuçlar önemli çünkü karmaşık organik maddelerin Mars’ta, zorlu radyasyon koşullarına rağmen jeolojik zaman ölçeklerinde korunabildiğini doğruluyor” dedi.
Bu durumun, Mars’ta yaşama elverişli ortamların araştırılmasını desteklediğini ifade etti.
Mars bir zamanlar yaşanabilir bir gezegen olmuş olabilir
Yeni bulgular, Curiosity’nin daha önceki organik bileşik keşiflerini tamamlıyor ve Mars’ın milyarlarca yıl önce bugünkü donmuş çöl görünümünden farklı olarak yaşama uygun bir gezegen olabileceği fikrini güçlendiriyor.
NASA Jet Propulsion Laboratory’de görev yapan proje bilim insanı Ashwin Vasavada, “Mars’ın sadece yaşanabilir olması değil, ne kadar şaşırtıcı derecede yaşanabilir olduğu ortaya çıkıyor” dedi.
Yaşam kanıtı mı jeolojik süreç mi?
Gerçekleştirilen deney, bu moleküllerin eski yaşamın izleri olup olmadığını kesin olarak belirlemek üzere tasarlanmadı. Moleküllerin meteoritlerle Mars’a taşınmış olması ya da jeolojik süreçlerle oluşmuş olması da mümkün.
Ancak bilim insanlarına göre bu bulgular, kesin bir sonuca ulaşmak için Mars’tan kaya örneklerinin Dünya’ya getirilmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
Curiosity, 2012 yılında Mars’taki Gale Crater bölgesine, gezegenin geçmişte yaşama uygun olup olmadığını araştırmak amacıyla iniş yaptı. Araç, yıllar boyunca krater içindeki Mount Sharp bölgesine tırmanarak kil açısından zengin katmanlara ulaştı.
Bu kil katmanları, organik molekülleri koruyabilen yapılarıyla dikkat çekiyor. Ayrıca Mars’ta geçmişte suyun var olup zamanla kaybolduğunu ve yeniden ortaya çıktığını gösteriyor.
Mary Anning noktasındaki kritik deney
Bilim insanları, organik madde aramak için en uygun noktayı belirlemek üzere uzun değerlendirmeler yaptı. Sonunda, 19. yüzyılın öncü paleontologlarından Mary Anning’in adı verilen bir bölge seçildi.
Curiosity, 2020 yılında burada kil minerali içeren kumtaşı örneğini deldi, öğüttü ve Sample Analysis at Mars (SAM) cihazında analiz etti.
Cihaz, örnekleri ısıtarak açığa çıkan gazları inceleyebiliyor ve Mars’ta organik kimya ile ilgili önemli bulgular elde edilmesini sağlıyor.
RNA ve DNA öncesi yapılar bulundu
Araştırma kapsamında 21 farklı karbon bazlı molekül tespit edildi. Bunlar arasında azot içeren halka yapılar (heterosikller) da bulunuyor. Bu yapılar, RNA ve DNA’nın öncülü olarak kabul ediliyor.
Williams, “Bu tespit oldukça önemli çünkü bu yapılar daha karmaşık moleküllerin öncüsü olabilir” dedi. Bu tür bileşiklerin daha önce Mars yüzeyinde ya da Mars kökenli meteoritlerde hiç görülmediğini belirtti.
Sonuçlar ayrıca, genellikle meteoritlerde bulunan benzotiofen adlı karbon ve kükürt içeren bir molekülün varlığını da ortaya koydu.
Bilim insanlarına göre, Mars’a düşen meteoritlerle gelen bu maddeler, Dünya’da olduğu gibi yaşamın yapı taşlarını oluşturmuş olabilir.
Bu hipotezi test etmek için araştırmacılar, Murchison meteorite üzerinde laboratuvar deneyleri yaptı. Sonuçlar, Mars’taki bulgularla büyük benzerlik gösterdi.
Kaynak:
https://gazeteoksijen.com/bilim-ve-teknoloji/marsta-yasamin-kodlari-bulundu-7-yeni-molekul-ilk-kez-tespit-edildi-273462
25/04/2026
