Emir Çevik
EDINBURGH — İskoçya’nın yerel coğrafyasında binlerce yıldır varlığını sürdüren ancak gizemini koruyan bir yapı, arkeoloji dünyasında yeni bir dönemi başlattı. Loch Bhorgastail gölünde yapılan incelemelerde, “Crannog” olarak adlandırılan yapay bir adanın geçmişinin tam 5.000 yıl öncesine dayandığı bilimsel verilerle doğrulandı.
Stonehenge’den Daha Eski Bir Yerleşim
Southampton ve Reading üniversitelerinden bilim insanlarının radyokarbon tarihleme ve ileri sondaj teknikleriyle gerçekleştirdiği çalışmalar, yapının kökenlerini Neolitik Çağ’a kadar götürüyor. Bu bulgular, söz konusu yapay adanın tarihsel kronolojide İngiltere’deki dünyaca ünlü Stonehenge anıtından dahi daha eski bir dönemde inşa edildiğini ortaya koyuyor.
Mimari Gelişim ve Mühendislik Becerisi
Araştırma sonuçlarına göre, başlangıçta 23 metre çapında ahşap bir platform olarak tasarlanan yapı, kuşaklar boyunca taş ve toprak ilaveleriyle genişletildi. Neolitik Çağ’dan Demir Çağı’na kadar uzun bir süre aktif olarak kullanılan adanın mimari özellikleri dikkat çekiyor:
- Lojistik Bağlantı: Yapının, inşa edildiği dönemde karaya taş bir geçit vasıtasıyla bağlandığı tespit edildi.
- Stratejik Konum: Gölün merkezinde yer alması, yerleşimin sosyal veya korunaklı bir merkez olarak tercih edildiğini gösteriyor.
- Sosyal Alan: Adanın taş örtüsü altında bulunan yüzlerce çömlek, kase ve sürahi parçası, buranın kolektif yaşamın ve sosyal etkileşimlerin merkezi olduğuna işaret ediyor.
“Gelişmiş Bir Toplumsal Yapının Kanıtı”
Kazılarda ele geçirilen mutfak gereçleri üzerindeki kalıntılar, adanın sadece barınma amaçlı değil, geniş çaplı toplumsal paylaşımların yapıldığı bir alan olduğunu kanıtlıyor.
Çalışmanın başyazarı Dr. Stephanie Blankshine, bu ölçekteki bir yapının inşası için gereken organizasyon kabiliyetinin, 5.000 yıl önce bölgede oldukça sistematik ve gelişmiş bir toplumsal yapının mevcut olduğunu vurguladı. Uzmanlar, su altındaki çalışmaların derinleşmesiyle Neolitik döneme dair daha fazla verinin gün ışığına çıkacağını öngörüyor.
Kardeş Haber
