Ata Burak Özdemir
Türkiye’de milyonlarca emekliyi ilgilendiren ÖTV’siz araç konusu son günlerde yeniden tartışma konusu oldu. Sosyal medyada yer alan “emeklilere ÖTV’siz araç verilmeye başlandı” iddiaları üzerine gözler Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne çevrildi. Ancak mevcut durumda söz konusu düzenlemenin henüz yasalaşmadığı netlik kazandı.
Emeklilere ÖTV muafiyeti sağlanmasına yönelik kanun teklifi, Kadim Durmaz tarafından hazırlanarak Meclis Başkanlığı’na sunuldu. Buna rağmen teklif, henüz Genel Kurul’da görüşülmedi ve kabul edilmediği için yürürlüğe girmedi. Dolayısıyla Resmi Gazete’de yayımlanmış bir düzenleme de bulunmuyor.
Teklif yasalaşırsa, uygulamanın tüm emeklileri kapsamayacağı belirtiliyor. Düzenlemenin özellikle Bağ-Kur statüsünde emekli olan belirli gruplara yönelik olması planlanıyor. Buna göre, 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b maddesi kapsamında emekli olan esnaf ve sanatkârlar öncelikli hedef kitleyi oluşturuyor. Buna karşılık SSK (4/1-a) kapsamındaki işçi emeklileri ile Emekli Sandığı’na bağlı memur emeklilerinin genel olarak kapsam dışında kalacağı ifade ediliyor.
Teklifte yer alan detaylara göre, ÖTV’siz araç alım hakkının emeklilik tarihinden itibaren 5 yıl içinde kullanılması öngörülüyor. Bu hak, yalnızca bir defaya mahsus olacak şekilde tanımlanırken, alınabilecek araçların binek otomobil sınıfında olması şartı aranıyor. Ticari araçlar ise kapsam dışında tutuluyor.
Düzenlemede ayrıca suistimallerin önüne geçilmesi amacıyla önemli kısıtlamalar da yer alıyor. Buna göre, ÖTV muafiyetiyle satın alınan araçların en az 5 yıl boyunca satılması, devredilmesi ya da başka bir şekilde elden çıkarılması yasaklanacak. Bu süre dolmadan satış yapılması halinde, ödenmeyen ÖTV tutarının gecikme faiziyle birlikte geri tahsil edilmesi planlanıyor.
Öte yandan bazı kaynaklarda, aracın doğal afet ya da kaza gibi zorlayıcı nedenlerle kullanılamaz hâle gelmesi durumunda yeni bir hak tanınabileceği yönünde değerlendirmeler de yer alıyor. Ancak bu tür detayların, teklifin yasalaşması hâlinde ilgili kurumlar tarafından netleştirilmesi bekleniyor.
Sonuç olarak, emeklilere yönelik ÖTV’siz araç uygulaması şu an için yalnızca bir kanun teklifi aşamasında bulunuyor. Meclis’te kabul edilip yürürlüğe girmediği sürece, mevcut sistemde herhangi bir değişiklik söz konusu değil. Bu nedenle vatandaşların, resmi açıklamalar dışındaki bilgilere temkinli yaklaşması gerektiği vurgulanıyor.
