Emir Çevik
Teksas’ta 1919 yılında inşa edilen Newby-McMahon Binası, mimarlık tarihinin en ilginç teknik detaylarından birine ev sahipliği yapıyor. Yatırımcıların proje planındaki ölçü birimlerini karıştırması sonucu ortaya çıkan bu yapı, 480 fit yerine sadece 480 inç (yaklaşık 12 metre) olarak inşa edilerek “Dünyanın En Küçük Gökdeleni” unvanını kazandı.
Petrol Patlaması ve Ofis İhtiyacı
1900’lerin başında Teksas’ın Burkburnett bölgesinde petrol bulunması, Wichita Falls şehrini bir anda ilgi odağı haline getirdi. Hızla büyüyen kentte mülkiyet ve maden hakları görüşmeleri için ciddi bir ofis alanı açığı oluştu. Bu ihtiyacı değerlendirmek isteyen girişimci J.D. McMahon, Augustus Newby’ye ait binanın hemen yanına çok katlı bir yapı inşa etmeyi vaat ederek, dönemin parasıyla 200 bin dolarlık bir sermaye topladı.
İnç (“) ve Fit (‘) Karışıklığı Mahkemeye Taşındı
İnşaat tamamlandığında, yatırımcıların hayal ettiği devasa kule yerine sadece dört katlı küçük bir bina ortaya çıktı. Durumu yargıya taşıyan taraflar, projenin beklenen boyutlarda olmadığını savundu. Ancak mahkeme safhasında ilginç bir detay gün yüzüne çıktı: McMahon tarafından sunulan teknik planlarda (mavi ozalit), ölçü birimleri “fit” yerine “inç” sembolüyle belirtilmişti. Mahkeme, yatırımcıların projeyi onaylamadan önce teknik detayları yeterince incelemediğine hükmederek dosyayı kapattı.
Asansörü Olmayan “Gökdelen”
Binanın gerçek boyutları ve teknik kısıtlamaları netleşince, asansör montajını yapacak olan firma projeden çekilme kararı aldı. Bu durum, binanın üst katlarına erişimin bir süre boyunca dışarıdan kurulan merdivenlerle sağlanmasına neden oldu.
Günümüzde Wichita Falls’un en popüler turistik noktalarından biri olan bu minik yapı, bir mimari planlama hatasının nasıl küresel bir şöhrete dönüşebileceğinin en canlı kanıtı olarak ayakta duruyor.
Kaynakça:https://www.sozcu.com.tr/dunyanin-en-kucuk-gokdeleni-p306141(31:03:2026/19:32)
