Emir Çevik
Yer kürenin jeolojik hafızasına dair sarsıcı bir keşif, bugün küresel ticaretin can damarı olan Kızıldeniz’in karanlık geçmişini aydınlattı. Bilim dünyasını heyecanlandıran yeni veriler, bu devasa su kütlesinin yaklaşık 6 milyon yıl önce tamamen buharlaşarak ıssız ve devasa bir tuz havzasına dönüştüğünü kanıtladı. Keşif, bir denizin yok oluşu ve ardından gelen katastrofik bir doğum hikayesini gözler önüne seriyor.
Denizden Tuz Çölüne: “Uç Bir Ekolojik Olay”
Kral Abdullah Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (KAUST) araştırmacıları tarafından yürütülen çalışma, bölgenin jeolojik kaderini yeniden çizdi. Araştırmanın başyazarı Tihana Pensa’nın “Dünya tarihinin en uç ekolojik kırılmalarından biri” olarak tanımladığı bulgulara göre:
- Buharlaşma Kıyameti: Sanılanın aksine deniz sadece sığlaşmadı; aşırı iklim koşulları nedeniyle sular tamamen çekildi ve havzada 2 ila 4 kilometre kalınlığında devasa tuz tabakaları birikti.
- Okyanusun İstilası: Binlerce yıl boyunca sessiz bir çöl olarak kalan havza, Hint Okyanusu’nun tektonik engelleri aşmasıyla tarihin en büyük doğal su baskınlarından birini yaşadı. Babü’l-Mendep Boğazı’ndaki volkanik eşiğin yıkılmasıyla içeri akan sular, deniz tabanında 320 kilometrelik devasa bir su altı kanyonu yarattı.
30 Milyon Yıllık Dramatik Kronoloji
Araştırma, Kızıldeniz’in bugünkü formuna kavuşmadan önce geçtiği evreleri şöyle özetliyor:
- Göl Evresi (30 Milyon Yıl Önce): Afrika ve Arap levhalarının birbirinden kopmasıyla ilk su birikintileri oluştu.
- Akdeniz Bağlantısı (23 Milyon Yıl Önce): Kuzeyden gelen sularla ilk deniz ekosistemi kuruldu.
- Büyük Kuruma (16-6 Milyon Yıl Önce): İklimsel değişimler su sirkülasyonunu durdurdu ve havza kurumaya mahkum oldu.
- Okyanusun Dönüşü (6,2 Milyon Yıl Önce): Hint Okyanusu’ndan gelen “sel felaketi”, havzayı 100 bin yıldan kısa bir sürede yeniden doldurarak bugünkü okyanus bağlantısını kalıcı hale getirdi.
Kaynak:https://www.sozcu.com.tr/koca-bir-deniz-yok-oldu-p311762(16:04:2026/18:25)
