Ata Burak Özdemir
Gece uykularının bölünmesi ve uyanmaların biyolojik sebeplerini bilim insanları açıkladı.Warwick Tıp Fakültesi’ndeki araştırmacılar gece 03.00 sularında uyanmamanın sebeplerini söyledi.
Günlük koşuşturma ve günlük hayatın yorgunluğunu gidermede iyi bir uyku son derece önem taşıyor.Ama insanlar her gece yarısı hep aynı saatte,gece 03.00 civarında uykularının bozulmasından şikayetçi.Doçent Talar Moukhtarian yaşnılan durumun tesadüf olmadığını söylüyor.Uyku bozulmaları uyku hastalığı olan insomnia’nın bir başlangıcı olduğunu söylüyor.Doçent’e göre uykunun özellikle gece 03.00 civarında kesilmesi beynin çatışma durumunda olduğunu söyledi.
Bilimsel araştırmalar, uykunun aslında tek parça ve kesintisiz bir süreç olmadığını gösteriyor. Gece boyunca beyin, yaklaşık 90 ila 110 dakika süren ve 4 ile 6 kez tekrarlanan döngülerden geçiyor. Bu döngüler; hafif uyku evresiyle başlayıp derin uykuya ilerliyor ve rüyaların görüldüğü REM evresiyle tamamlanıyor.
Gecenin ikinci yarısında ise vücut, yeni güne hazırlanmak amacıyla stres hormonu kortizolün seviyesini yükseltmeye başlıyor. Bu durum, uykunun en yüzeysel olduğu anlarla çakıştığı için, en küçük bir iç ya da dış uyaran bile kişinin kolayca uyanmasına ve bilincinin hızla açılmasına neden olabiliyor.
ZİHİNSEL YORGUNLUK VE KİMYASAL TETİKLİYİCLER
Yardımcı Doçent Moukhtarian’a göre sağlıklı bir birey, gece boyunca birkaç kez kısa süreli uyanmalar yaşayabilir; ancak bu anlar saniyeler içinde yeniden uykuya dalındığı için genellikle hatırlanmaz. Buna rağmen bazı durumlarda uykuyu sürdürmek zorlaşır ve kişi yeniden uykuya dalamaz. Bu noktada iki temel faktör öne çıkar:
Zihinsel Kaygı ve Ruminasyon: Gün içinde kontrol altında tutulabilen iş stresi, ilişkisel sorunlar ya da gündelik baskılar, gecenin sessizliğinde daha yoğun hissedilir. Dış uyaranların azalmasıyla birlikte zihin, uyanma anını bir düşünce döngüsüne çevirir. Bu aşırı zihinsel aktivite, stres sistemini devreye sokarak yeniden uykuya geçişi zorlaştırır ve uykusuzluk döngüsünü tetikler.
Kafein ve Alkol Etkisi: Yaygın olarak tüketilen kafein, uzun yarı ömrü nedeniyle saatler sonra bile etkisini sürdürebilir ve özellikle uykunun yüzeysel olduğu sabaha karşı saatlerde uyarıcı etki göstererek uyanmaya neden olabilir. Alkol ise ilk etapta uykuya dalmayı kolaylaştırsa da, uyku mimarisini bozarak daha sık bölünmelere ve düşük kaliteli, parçalı bir uykuya yol açar.
(18:04:2026/17:33)
