Emir Çevik
Güney Çin Denizi’nin karanlık sularında yer alan 301 metre derinliğindeki gizemli “Ejderha Deliği” (Dragon Hole), akılalmaz bir bilimsel keşfe ev sahipliği yaptı. Işığın ve oksijenin asla ulaşmadığı bu devasa su altı obruğunu inceleyen bilim insanları, tıp literatüründe daha önce hiçbir kaydı bulunmayan 1.700’ü aşkın yepyeni virüs ve yüzlerce bilinmeyen bakteri türü gün yüzüne çıkardı.
Oksijenin Tükendiği Durağan Ekosistem
Saygın bilim dergisi Nature‘da yayımlanan bulgulara göre, 162,3 metre genişliğe sahip bu devasa karstik yapı, deniz seviyesinin çok daha düşük olduğu antik çağlarda yağmur sularının kireç taşlarını eritmesiyle meydana geldi. Obruğun oldukça dar olan girişi ve sarp duvarları, taze okyanus sularının içeri sızmasını tamamen engelliyor. Bu izole yapı, yüzeydeki temiz oksijenin dibe inmesini imkansız kılarken, oksijen seviyesinin daha orta katmanlara bile varmadan sıfırlanmasına yol açıyor.
Oksijensiz Katmanlarda Kimyasal Yaşam
Environmental Microbiome dergisinde paylaşılan veriler, 100 metreden daha derine inildiğinde deniz bitkilerinin ve balıkların yaşam şansının tamamen bittiğini kanıtlıyor. Ancak hayat burada sona ermiyor; güneş ışığı veya oksijen yerine enerji ihtiyacını kimyasal tepkimelerle karşılayan ekstrem bakteriler devreye giriyor:
- 1. Karanlık Bölge (100m ve altı): Bu seviyedeki mikrobiyal popülasyonun yüzde 90’lık devasa bir kısmını, kükürt oksitleyerek enerji üreten Thiomicrorhabdus ve Sulfurimonas türleri oluşturuyor.
- 2. Karanlık Bölge (140m ve altı): Nitratın tamamen tükendiği ve hidrojen sülfürün yoğunlaştığı bu daha derin katmanda ise, bakterilerin sülfatı indirgeyerek metabolizmalarını canlı tuttukları gözlemleniyor.
Bilimin İlk Kez Karşılaştığı Binlerce Yeni Tür
Karanlık obruktan alınan numuneler üzerinde yürütülen laboratuvar testlerinde tam 294 farklı bakteri suşu izole edildi. İşin çarpıcı kısmı ise, oksijensiz ortamda hayatta kalan bu anaerobik bakterilerin yüzde 22’sinin bilim ve tıp dünyası tarafından ilk kez keşfediliyor olması.
Virolojik haritalandırma çalışmaları ise durumu daha da gizemli bir boyuta taşıyor. İncelemelerde tam 1.730 farklı virüs türü tespit edilirken, özellikle en derin katmanlarda rastlanan virüslerin çok büyük bir bölümü bilinen hiçbir küresel sınıflandırmaya uymuyor. Uzmanlar, literatür dışı kalan bu esrarengiz virüslerin, söz konusu ekstrem koşullardaki mikrobiyal yaşam çarkının dönmesinde hayati bir rol üstlendiğini düşünüyor.
Kaynak:https://www.sozcu.com.tr/okyanusun-ortasinda-dev-bir-delik-buldular-p320128(16:05:2026/15:48)
