Ata Burak Özdemir
Pasifik Okyanusu’nun sakin görüntüsünün altında, yaklaşık 11 kilometre derinlikte dünyanın en gizemli noktalarından biri yer alıyor. Everest Dağı’nı tamamen içine sığdırabilecek büyüklükteki Mariana Çukuru, aşırı basınç ve karanlık koşullarıyla bilim dünyasının en büyük bilinmezleri arasında gösteriliyor.
OKYANUSUN ALTINDA YARIK
Mariana Çukuru, Büyük Okyanus’un batı bölümünde, Mariana Adaları’nın yaklaşık 200 kilometre açığında bulunuyor. Hilal şeklindeki bu dev deniz altı çukuru, yaklaşık 2 bin 550 kilometrelik uzunluğu ve ortalama 69 kilometreyi bulan genişliğiyle dünyanın en büyük ve en derin okyanus yapılarından biri olarak kabul ediliyor.
EVEREST DAĞI İÇİNE SIĞIYOR
Mariana Çukuru’nun derinliğini kavramak için yapılan karşılaştırmalar dikkat çekiyor. Dünyanın en yüksek noktası olan 8 bin 849 metrelik Everest Dağı, Challenger Derinliği’nin içine yerleştirilse bile zirvesi deniz seviyesine ulaşamayacak, yaklaşık 2 kilometre daha suyun altında kalacaktı.
KEŞFİN HİKAYESİ
Mariana Çukuru’nun keşfi, 1875 yılında İngiliz araştırma gemisi HMS Challenger’ın yaptığı derinlik ölçümleriyle başladı. Yapılan sondajlar sonucunda okyanusun bilinenden çok daha derin olduğu ortaya çıkarken, bugün çukurun en derin noktası olarak bilinen “Challenger Derinliği” adını da bu gemiden aldı.
Mariana Çukuru’nun derinliklerine ilk insanlı iniş, 1960 yılında Jacques Piccard ile Don Walsh tarafından Trieste adlı batiskaf kullanılarak gerçekleştirildi. Yıllar sonra, 2012’de ünlü yönetmen James Cameron tek kişilik denizaltısıyla aynı noktaya ulaşmayı başardı. 2019’da ise kaşif Victor Vescovo, yaklaşık 10 bin 928 metreye inerek tarihin ölçülen en derin insanlı dalışlarından birine imza attı.
İNSANLIK ORAYA DA UZANDI
Uzun süre boyunca insan müdahalesinden uzak, bozulmamış bir doğa alanı olarak kabul edilen Mariana Çukuru, günümüzde artık tamamen “dokunulmamış” bir yapı olarak görülmüyor.
(22:05:2026/22:20)
