Emir Çevik
ABD’deki Yellowstone Ulusal Parkı’nın altında bulunan süper volkana yönelik yürütülen son jeofizik araştırmalar, jeolojik açıdan yakın bir gelecekte büyük ölçekli bir volkanik faaliyet olasılığının düşük olduğunu ortaya koydu. Uluslararası saygın bilim dergisi Nature‘da yayımlanan çalışmada, yer altındaki magma yapısının tek bir devasa bütünsel kütle yerine, birbirine bağlı ancak dağınık rezervuarlardan oluştuğu saptandı.
İleri Teknoloji ile Yer Altı Haritası Çıkarıldı
Uluslararası araştırma ekibi, Yellowstone altındaki sismik hareketleri ve magma odalarını detaylıca haritalandırmak için “manyetotellürik” adı verilen gelişmiş bir elektromanyetik yöntem kullandı. Yer altındaki derin kayaların elektrik iletkenliğini ölçen bu teknik, erimiş magmanın konumunu ve hacmini net şekilde belirledi.
Elde edilen somut veriler, kaldera (volkanik çöküntü) yüzeyinin 4 ila 15 kilometre altında büyük miktarda magma rezervi olduğunu doğrulasa da, bu kütlenin mevcut fiziksel ve kimyasal durumunun bir patlama üretme potansiyelinden uzak olduğunu gösterdi.
Magma Yapısı Tek Parça Değil, Parçalanmış Halde
Jeologlar, genel kanının aksine Yellowstone’un altında tamamen sıvı ve tek parça halinde uzanan devasa bir magma havuzu bulunmadığını belirledi. Araştırma sonuçlarına göre, yer altındaki erimiş kayaçlar volkanik havzanın geneline yayılmış dört ayrı bağımsız rezervuar arasında dağılmış durumda seyrediyor.
Ayrıca bu rezervuarların içindeki sıvı magma oranının, katılaşmış kristal yapılara kıyasla oldukça düşük seviyede kaldığı saptandı. Uzmanlar, mevcut akışkanlık ve basınç seviyelerinin büyük ölçekli bir volkanik patlamayı tetikleyecek nitelikte olmadığını rapor etti.
Kuzeydoğu Bölgesindeki Rezervuar Yakından Takip Ediliyor
Araştırma ekibi, ulusal parkın altındaki sistemde özellikle kalderanın kuzeydoğu bölümünün sismik açıdan daha dinamik olduğunu saptadı. Toplanan veriler, Yellowstone’un geçmişte yaşadığı görece küçük kaldera oluşumlu patlamalardaki hacme eşdeğer miktarda magmanın, şu anda bu kuzeydoğu bölgesindeki en büyük rezervuarda biriktiğini gösteriyor.
| Yellowstone Volkanik Yapısı | Mevcut Durum Analizi |
| Magma Oda Yapısı | Tek parça değil; 4 bağımsız ve dağınık rezervuar |
| Sıvı/Kristal Oranı | Sıvı magma oranı, katılaşmış kristal yapılara göre düşük |
| En Aktif Bölge | Kalderanın kuzeydoğu bölümü (Sismik açıdan daha dinamik) |
| Son Büyük Faaliyet | Yaklaşık 70 bin yıl önce gerçekleşen lav akışı |
Bünyesinde aktif gayzerler ile hidrotermal kaynaklar barındıran süper volkan, yer altındaki bu yapısal değişimler, basınç dengeleri ve magma göçleri nedeniyle anlık ve sürekli olarak izlenmeye devam ediyor.
Kardeş Haber:
