Emir Çevik
Gezegenimizin en derin noktaları dendiğinde akla hemen Mariana Çukuru veya Baykal Gölü gelse de, bilim dünyasının gözü şu sıralar Kongo Nehri’nin Atlantik Okyanusu’yla buluştuğu noktadaki korkutucu sualtı uçurumunda. Nil’in ardından Afrika’nın en uzun ikinci nehri olan Kongo, 220 metrelik devasa derinliğiyle halihazırda “dünyanın en derin nehri” rekorunu elinde tutuyor. Ancak asıl büyük gizem, nehrin okyanus tabanındaki akılalmaz uzantısında saklı.
1.100 Metreyi Aşan Sualtı Kanyonu
Yapılan araştırmalar, nehrin Atlantik’e döküldüğü noktada 21 metre derinlikten başlayıp okyanusun karanlık sularına doğru 1.100 metreyi aşan devasa bir “Kongo Sualtı Kanyonu” bulunduğunu ortaya koyuyor. 280 kilometre boyunca uzanan bu kanyona, derin deniz yelpazesi formunda 220 kilometrelik dev bir alan daha ekleniyor. Uzmanlar, bu gizemli bölgede on milyonlarca yıllık jeolojik bir tarihe tanıklık eden, yaklaşık 0,7 milyon kilometreküplük devasa bir tortul kayaç birikimi olduğunu belirtiyor.
2021 yılında gerçekleştirilen güncel ölçümler ise kanyonun çok katmanlı, ürkütücü bir yapısı olduğunu kanıtladı. Bölgede V şeklinde iki devasa çukurluk keşfedildi:
- İlk Çukur: Yaklaşık 1 kilometre derinliğinde.
- İkinci Çukur: Daha da derinlere inerek 2,65 kilometreyi aşan bir derinliğe ulaşıyor.
Saniyede 3,5 Metre Hızla İlerleyen Yıkım
Kongo ağzını gezegenin en az keşfedilmiş, en zorlu bölgelerinden biri yapan asıl detay ise bölgedeki vahşi çamur ve tortu akıntıları. Saniyede 3,5 metre gibi muazzam bir hıza ulaşarak yüzlerce kilometreye yayılan bu akıntılar, adeta sıvı beton kıvamında ilerliyor. Kil, kum ve çamurun birbirine karıştığı bu yüksek enerjili kütle, hem deniz tabanını aşındırıyor hem de bölgeden geçen sualtı iletişim kabloları ile bilimsel sensörleri parçalayarak ciddi tahribat yaratıyor.
Uzay Araştırmalarına Işık Tutan Bir Ekosistem
Güneş ışığının asla ulaşamadığı zifiri karanlık ve ezici bir yüksek basınç altındaki bu kanyon, zorlu koşullara mükemmel uyum sağlamış kör balıklara ve son derece tuhaf deniz canlılarına ev sahipliği yapıyor. Bilim insanlarına göre; bu hidrotermal kaynak benzeri ekstrem ekosistemleri incelemek, gelecekte dünya dışı yaşam alanlarını (biyosfer) ve uzaydaki potansiyel yaşam formlarını çözebilmek adına çok kritik bir zemin hazırlıyor.
Kaynak:https://www.sozcu.com.tr/okyanusun-ortasindaki-dev-ucurum-sivi-beton-gibi-akiyor-p324915(03:06:2026/22:04)
