Emir Çevik
Rusya’nın başkenti Moskova ve St. Petersburg’da yaşanan geniş çaplı internet kesintileri, Kremlin’in dijital alan üzerindeki kontrolü artırma stratejisi olarak yorumlanıyor. Yetkililer “güvenlik” gerekçesine sığınırken, uzmanlar küresel internetten kopuşun provasının yapıldığını savunuyor.
MOSKOVA – Rusya’da son bir haftadır başta Moskova ve St. Petersburg olmak üzere büyük şehirlerde yaşanan açıklanamayan internet kesintileri, ülkede yeni bir sansür döneminin kapıda olduğu endişelerini derinleştirdi. Kullanıcılar mobil veri erişiminde, web sitelerinde ve hatta telefon görüşmelerinde ciddi aksaklıklar yaşarken, Kremlin yönetimi bu kısıtlamaların “ek güvenlik önlemleri” kapsamında olduğunu duyurdu.
“Beyaz Liste” Tehlikesi: Sadece Onaylı Siteler
İnsan hakları aktivistleri ve dijital güvenlik uzmanları, bu kesintilerin Rusya’nın üzerinde çalıştığı “beyaz liste” (whitelist) sisteminin bir testi olduğunu ileri sürüyor. Bu sisteme göre:
- Kullanıcılar yalnızca hükümet tarafından onaylanmış sınırlı sayıdaki web sitesine erişebilecek.
- E-ticaret, yemek teslimat ve eczane gibi “temel” uygulamalar açık tutulurken, küresel bilgi ağlarına erişim kapatılacak.
- Rusya, Çin modeline benzer şekilde dış dünyaya kapalı bir “milli internet” yapısına geçiş yapacak.
Ekonomik Fatura: Günlük 1 Milyar Ruble Zarar
Kesintilerin sadece sosyal hayatı değil, ekonomiyi de felç ettiği belirtiliyor. Rus iş dünyası gazetesi Kommersant‘ın verilerine göre, internet erişimindeki aksaklıkların Rus ekonomisine maliyeti günlük yaklaşık 1 milyar ruble (yaklaşık 9,4 milyon sterlin) seviyesine ulaştı.
Kısıtlamalardan nasibini alanlar arasında sadece halk yok; Rus parlamentosu Duma milletvekilleri de meclis binasında Wi-Fi ve mobil ağların çalışmaması nedeniyle internete erişemediklerini kamuoyuna açıkladı.
Dijitalden Analoga Dönüş: Telsiz ve Harita Satışları Patladı
Dijital izolasyon korkusu, Rus halkını eski iletişim araçlarına yöneltti. E-ticaret platformu Wildberries tarafından paylaşılan veriler, Rusların dijital karanlığa hazırlık yaptığını kanıtlıyor:
- Çağrı cihazı satışları %73 arttı.
- Telsiz satışlarında %27 yükseliş görüldü.
- Basılı şehir haritalarına olan talep ise normalin üç katına çıktı.
Not: Araştırma kuruluşu Top10VPN’e göre Rusya, 2025 yılında dünyada en fazla internet kesintisinin yaşandığı ülke konumunda bulunuyor.
Yeni Hedef Telegram mı?
Ukrayna işgali sonrası Facebook, YouTube ve WhatsApp gibi platformları engelleyen Rusya’da sıradaki hedefin Telegram olabileceği iddia ediliyor. Hükümetin, tüm verilerin kontrol altında tutulduğu “süper uygulama” Max’i zorunlu hale getirme çabaları, eleştirmenler tarafından “tam kontrol” hamlesi olarak nitelendiriliyor.
Kaynakça:https://gazeteoksijen.com/dunya/moskovada-internet-kesintileri-kremlinin-yeni-sansur-plani-mi-268681
(13:03:2026)
