Duygu Okşaş
Zeytinyağı, balık, sebze ve baklagil açısından zengin Akdeniz diyeti uzun süredir kalp sağlığıyla ilişkilendiriliyor. Artan bilimsel kanıtlar, bu beslenme modelinin yaş ilerledikçe beyin sağlığını da destekleyebileceğini ortaya koyuyor. Özellikle bu diyetin beyin odaklı bir versiyonu, bilim dünyasında giderek daha fazla ilgi görüyor.
MIND DİYETİ NEDİR?
The Conversation’da yer alan makaleye göre, “MIND diyeti” olarak adlandırılan bu model, “Nörodejeneratif Gecikme için Akdeniz-DASH Müdahalesi” anlamına geliyor. Diyetin temelinde; bol miktarda yeşil sebze, baklagil, tam tahıl, kuruyemiş, orman meyveleri, kümes hayvanları ve balık yer alıyor. Ana yağ kaynağı olarak zeytinyağı kullanılırken; kırmızı et, tereyağı, peynir, kızarmış yiyecekler ve tatlılar ise sınırlı tüketiliyor.
Bu beslenme biçimi, geleneksel Akdeniz diyeti ile tansiyonu düşürmek amacıyla geliştirilen DASH diyetinin en “beyin dostu” unsurlarını bir araya getiriyor.
MIND DİYETİ YAPANLARDA BEYİN HACMİ KAYBI DAHA AZ
Uzun soluklu Framingham Kalp Çalışması’nın son analizinde, 60 yaş üstü bireylerin beslenme alışkanlıkları ile beyin taramaları karşılaştırıldı. MIND diyetine en çok uyan bireylerde, hafıza ve karar verme ile ilişkili gri madde miktarının daha fazla olduğu ve zaman içinde beyin hacmi kaybının daha az yaşandığı belirlendi.
Bu bulgular, söz konusu beslenme biçiminin yaşlanma sürecinde beynin daha iyi korunmasına katkı sağlayabileceğine işaret ediyor.
Araştırmalar, diyet ile demans riski arasında daha önce de bağlantı kurmuştu. 12 gözlemsel çalışmanın analizine göre, Akdeniz tarzı beslenen kişilerde demans riski yüzde 15 ila 22 oranında azalıyor. İncelenen diyetler arasında en güçlü etkinin ise MIND diyetinde olduğu görülüyor. Ancak uzmanlar, bu sonucun tek başına nedensellik kanıtı olmadığını vurguluyor.
YABAN MERSİNİ VE BEYAZ ET DİKKAT ÇEKTİ
Framingham verilerine göre, özellikle orman meyveleri ve kümes hayvanları gri madde üzerinde daha olumlu etki gösteriyor. Yaban mersini üzerine yapılan bazı çalışmalar, erken dönem hafıza sorunları yaşayan kişilerde bile hafıza performansında artış olabileceğini ortaya koyuyor.
Öte yandan kırmızı ve işlenmiş et tüketiminin daha yüksek demans riskiyle ilişkilendirilmesi, bu gıdaların tavuk gibi alternatiflerle değiştirilmesinin neden faydalı olabileceğini açıklıyor.
TAM TAHILLARDA BEKLENMEDİK SONUÇ
Araştırmada bazı sonuçlar ise net değil. Kızarmış yiyecekler beklendiği gibi olumsuz etkilerle ilişkilendirilirken, genellikle sağlıklı kabul edilen tam tahıllar beklenenden daha zayıf bir etki gösterdi.
Uzmanlara göre, yüksek miktarda ekmek ve makarna tüketimi – tam tahıllı olsa bile – kan şekerini yükselterek bazı faydaları dengeleyebilir. Ancak bu alandaki bulgular henüz net değil ve daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyuluyor.
Ayrıca MIND diyetini uygulayanların çoğunlukla kadın, sigara içmeyen, iyi eğitimli ve kronik hastalık riski daha düşük bireyler olması da dikkat çekiyor. Bu durum, elde edilen faydanın ne kadarının diyetten, ne kadarının genel yaşam tarzından kaynaklandığını ayırmayı zorlaştırıyor.
Kaynak:
28/03/2026
14:50
