Duygu Okşaş
Universitat Rovira i Virgili (URV), Pere Virgili Sağlık Araştırma Enstitüsü (IISPV) ve CIBERobn araştırmacıları tarafından yürütülen bir çalışma, sızma zeytinyağı, bağırsak bakterileri ve beyin sağlığı arasında anlamlı bir bağlantıya işaret ediyor.
Science Daily‘nin haberinde yer alan; çalışmanın ilk yazarı ve URV Biyokimya ve Biyoteknoloji Bölümü araştırmacısı Jiaqi Ni “Bu, insanlarda zeytinyağının bağırsak mikrobiyotası ile bilişsel işlevler arasındaki etkileşimdeki rolünü özel olarak analiz eden ilk ileriye dönük çalışmadır” dedi.
İki yıl süren çalışmada 55-75 yaş arası 656 yetişkin incelendi. Katılımcılar, iki yıl boyunca PREDIMED-Plus projesi kapsamında takip edildi. Bu süreçte, bireylerin diyetleri (sızma ve rafine zeytinyağı tüketimi dahil), bağırsak mikrobiyotası analizleri ve bilişsel performanslarındaki değişimler detaylı şekilde incelendi.
Bulgular, tüketilen zeytinyağı türüne bağlı olarak belirgin farklılıklar olduğunu ortaya koydu. Düzenli olarak sızma zeytinyağı kullanan katılımcılarda bilişsel işlevlerde iyileşme ve bağırsak mikrobiyotasında daha yüksek çeşitlilik gözlendi. Bu çeşitlilik, genellikle daha iyi bağırsak ve metabolik sağlık göstergesi olarak kabul ediliyor.
Buna karşılık, rafine zeytinyağı tüketen bireylerde zamanla mikrobiyota çeşitliliğinde azalma görüldü.
Araştırmacılar ayrıca, “Adlercreutzia” adı verilen belirli bir bağırsak bakteri grubunun bu faydalarla ilişkili olabileceğini belirledi. Bu bakterinin varlığı, sızma zeytinyağı tüketimi ile bilişsel işlevlerin korunması arasındaki olumlu ilişkinin bir göstergesi olabilir. Bulgular, zeytinyağının beyin üzerindeki etkisinin kısmen bağırsak mikrobiyotasını yeniden şekillendirmesiyle bağlantılı olabileceğini ortaya koyuyor.
Sızma zeytinyağını farklı kılan ne?
Sızma ve rafine zeytinyağı arasındaki temel fark üretim süreçlerinden kaynaklanıyor. Sızma zeytinyağı, doğal bileşenlerini koruyan mekanik yöntemlerle elde edilirken, rafine zeytinyağı safsızlıkların giderilmesi için endüstriyel işlemlerden geçiriliyor.
Bu rafinasyon süreci ürünün raf ömrünü ve tat tutarlılığını artırsa da antioksidanlar, polifenoller, vitaminler ve diğer biyoaktif bileşenler gibi faydalı maddelerin azalmasına yol açıyor. Jiaqi Ni, “Tüm zeytinyağları bilişsel işlev açısından faydalı değildir” diyerek sızma çeşitlerin önemine dikkat çekiyor.
Beyin sağlığı için yağ kalitesi önemli
Bu bulgular, diyetin bağırsak mikrobiyotası üzerindeki etkisi aracılığıyla hem kardiyovasküler hem de bilişsel sağlıkta önemli rol oynadığına dair artan kanıtlara katkı sağlıyor. Çalışmanın baş araştırmacısı Jordi Salas-Salvadó, yüksek kaliteli yağların önemini vurgulayarak şunları söyledi:
“Bu araştırma, tükettiğimiz yağın miktarı kadar kalitesinin de önemli olduğu fikrini güçlendiriyor; sızma zeytinyağı sadece kalbi korumakla kalmaz, aynı zamanda yaşlanma sürecinde beyin sağlığının korunmasına da yardımcı olabilir”
Ayrıca belirli bir mikrobiyal profilin tanımlanmasının, “bilişsel işlevlerin korunmasına yönelik yeni beslenme temelli önleme stratejilerinin önünü açtığını” ifade ediyor.
Yaşlanan nüfus için basit bir diyet değişikliği
Çalışmanın eş direktörleri Nancy Babio ve Stephanie Nishi, bulguların özellikle yaşlanan nüfus açısından önemine dikkat çekti:
“Bilişsel gerileme ve demans vakalarının arttığı bir dönemde, bulgularımız diyet kalitesinin iyileştirilmesinin önemini açıkça ortaya koyuyor. Özellikle rafine türler yerine sızma zeytinyağının tercih edilmesi, beyin sağlığını korumak için etkili, basit ve erişilebilir bir strateji olabilir”
Kaynak:
19/04/2026
17:40
