Duygu Okşaş
Yaşlandıkça bazı hücrelerden Y kromozomu kaybolan erkeklerde kalp hastalığı, Alzheimer ve kanser riskinin arttığı tespit edildi
Daha önce Y’nin az sayıda gen taşıdığı için bu kaybın sağlık üzerinde etkili olmayacağı düşünülüyordu. Ancak son araştırmalar, Y kromozomu kaybının ciddi hastalıklarla ilişkili olduğunu gösteriyor. 60 yaşındaki erkeklerin yaklaşık yüzde 40’ında, 90 yaşındakilerin ise yüzde 57’sinde Y kaybı tespit ediliyor. Sigara ve çevresel toksinler bu kaybı hızlandırıyor.
Y kromozomu kaybı hücrelerin tümünde gerçekleşmiyor; kaybedilen hücrelerin soyundan gelenler de kromozomu geri kazanamıyor. Bu durum vücutta Y kromozomsuz ve normal hücrelerden oluşan bir mozaik yapı yaratıyor. Laboratuvar deneyleri, Y’siz hücrelerin normal hücrelerden daha hızlı büyüdüğünü ve tümörlerde çoğaldığını gösteriyor.
Y kromozomunun kaybı ciddi hastalıklara yol açıyor
Klinik araştırmalar, Y kromozomu kaybının kalp hastalıkları, böbrek yetmezliği, Alzheimer ve bazı kanserlerle ilişkili olduğunu ortaya koyuyor. Örneğin, Almanya’da yapılan geniş bir çalışmada, 60 yaş üstü erkeklerde Y kaybı yüksek olanların kalp krizi riskinin arttığı saptandı. COVID-19 ölüm oranlarındaki cinsiyet farkı da Y kaybıyla açıklanabiliyor. Fare deneylerinde, Y’siz kan hücrelerinin yaşa bağlı hastalıkları artırdığı ve kalp fonksiyonunu bozduğu görüldü.
Kaynak:
https://gazeteoksijen.com/saglik/erkekler-yaslandikca-y-kromozomlarini-kaybediyor-bilim-insanlari-kritik-sonuclari-inceledi-266875
